OPLEIDING 6u !
6u-Opleiding beschikbaar! Boek snel je plaats !

Rijden onder invloed

Alcohol, drugs, medicatie en vermoeidheid achter het stuur

5 minuten

Rijgeschikt zijn: wat betekent dat?

Emoji van de instructeur die zenuwachtig onder een detectiepoort staat terwijl het alarm afgaat

Rijden is meer dan een stuur kunnen bedienen.

Je moet ook lichamelijk en geestelijk in staat zijn om correct te reageren.

Laten we beginnen met een opvallend cijfer:
in België heeft ¼ van de verkeersdoden te maken met alcohol.
Daarom bekijken we in deze les drie gevaren:

  • alcohol;
  • drugs en bepaalde geneesmiddelen;
  • vermoeidheid.

Deze drie hebben één ding gemeen: ze verminderen je rijvaardigheid, soms zonder dat je het zelf merkt.

Met andere woorden: je denkt soms “het zal wel gaan”, maar je hersenen zijn al lang uitgestapt.

Onthoud voor het examen vooral dit: rijden onder invloed verhoogt het risico op een ongeval en kan leiden tot een rijverbod, een boete, een intrekking van je rijbewijs of een gerechtelijke vervolging.

Het antwoord is: nee.

Koffie geeft je misschien het gevoel dat je wakkerder bent, maar de alcohol verdwijnt er niet sneller door uit je lichaam.

Alleen de tijd helpt: je lichaam heeft tijd nodig om de alcohol af te breken.

De combinatie alcohol + drugs of alcohol + geneesmiddelen kan het risico op een ongeval sterk verhogen. ⚠️

Ook al lijkt elk product apart “licht”, samen kunnen ze je waakzaamheid, je reflexen en je rijvaardigheid sterk verminderen.

Alcoholcontrole: wie kan gecontroleerd worden?

Emoji van de instructeur met een glas en een fles rode wijn, met de tekst I guess

Met een alcoholcontrole gaat de politie na of iemand alcohol gedronken heeft voordat hij rijdt of op het punt staat te rijden.

Maar wie kan aan een alcoholcontrole onderworpen worden?

  • iedereen die op een openbare plaats een voertuig bestuurt;
  • iedereen die op het punt staat om op een openbare plaats een voertuig te besturen;
  • de vermoedelijke dader van een verkeersongeval;
  • iedereen die het ongeval mee veroorzaakt kan hebben, ook als het om een voetganger gaat;
  • de persoon die een bestuurder begeleidt met het oog op de scholing (de begeleider of de rijinstructeur van een leerling).

Voor een professionele bestuurder is de alcohollimiet strenger dan voor een gewone bestuurder (bv. een vrachtwagen-, bus- of taxichauffeur).

De grens ligt op:

  • 0,2 g/l bloed (0,2 promille);
  • of 0,09 mg/l uitgeademde lucht.

Het antwoord is: nee.

Een privégarage is geen openbare plaats.

Maar opgelet: zodra je op een openbare plaats rijdt of op het punt staat te rijden, kan de politie de controle wel opleggen.

Hoe controleert de politie op alcohol?

Er zijn drie belangrijke manieren om alcohol te controleren:

  1. de ademtest (in de volksmond: de blaastest);
  2. de ademanalyse, met een ademanalysetoestel;
  3. de bloedproef.

De ademtest geeft een eerste aanwijzing.

De ademanalyse geeft een precieze meting.

De bloedproef wordt in bijzondere gevallen gebruikt, bv. als een bestuurder weigert te blazen of er niet toe in staat is.

1. De ademtest (blaastest)

Bij een verkeerscontrole is de ademtest meestal de eerste test die de politie ter plaatse afneemt.

De bestuurder blaast in een toestel dat opspoort of er alcohol in de uitgeademde lucht zit.

Het resultaat kan zijn:

  • S: safe (veilig);
  • A: alarm;
  • P: positief.

De ademtest meet het alcoholgehalte nog niet exact.

Hij dient vooral om te weten of er een nauwkeurigere analyse nodig is.

Is het resultaat A of P, dan gaat de politie normaal over tot een ademanalyse.

Sinds 1 mei 2024 kun je bij een ademtest niet meer vragen om eerst 15 minuten te wachten voor je blaast. ⏱️

2. De ademanalyse

De ademanalyse gebeurt met een ademanalysetoestel.

In tegenstelling tot de gewone ademtest meet de ademanalyse nauwkeurig hoeveel alcohol er in je uitgeademde lucht zit.

Het resultaat wordt uitgedrukt in mg/l uitgeademde lucht.

Op basis van dit resultaat worden de mogelijke maatregelen of straffen bepaald. De politie benadrukt ook dat het resultaat van de analyse telt, en niet dat van de ademtest, die alleen een aanwijzing geeft.

Emoji van de instructeur die geschrokken naar zijn gsm kijkt

Sinds 1 juli 2026 krijg je automatisch een tijdelijk rijverbod van 12 uur zodra de ademanalyse 0,22 mg per liter uitgeademde lucht of meer meet. Het vroegere rijverbod van 3 of 6 uur is dus afgeschaft.

Tabel met de resultaten van de ademanalyse: minder dan 0,22 mg/l is niet strafbaar; vanaf 0,22 mg/l volgen een rijverbod van 12 uur, een boete en een risico op intrekking van het rijbewijs; vanaf 0,35 mg/l een rijverbod van 12 uur, een boete en een intrekking van het rijbewijs voor 15 dagen

Weiger je zonder geldige reden een ademtest, een ademanalyse of een bloedproef, dan bega je een overtreding. De politie kan dan veiligheidsmaatregelen nemen en sancties opleggen.

Weigeren is dus nooit een “slimme truc” om problemen te vermijden. Integendeel: het is vaak de beste manier om er nog meer te krijgen.

Emoji van de instructeur die een flesje bier drinkt

Tip voor de drinkers van het team! 🍺

Je mag een tweede ademanalyse vragen.

Zijn er twee geldige analyses, dan telt het laagste resultaat.

Is het verschil tussen de resultaten te groot, dan volgt een derde analyse. Blijven de resultaten tegenstrijdig, dan kan er een bloedproef gebeuren.

3. De bloedproef

Een bloedproef is eerder uitzonderlijk.

Ze kan onder meer gebeuren als:

  • de persoon niet correct kan blazen;
  • er geen toestel voor de ademtest of de ademanalyse beschikbaar is;
  • de resultaten van de ademanalyses tegenstrijdig zijn.

Het resultaat wordt dan uitgedrukt in g/l bloed.

De bloedproef wordt afgenomen door een arts die de politie daarvoor oproept.

Tabel met de resultaten van de bloedproef: minder dan 0,5 g/l bloed is niet strafbaar; vanaf 0,5 g/l volgen een rijverbod van 12 uur, een boete en een risico op intrekking van het rijbewijs; vanaf 0,8 g/l een rijverbod van 12 uur, een boete en een intrekking van het rijbewijs voor 15 dagenEmoji van de instructeur die met een neonhand twee vingers opsteekt

Er zijn 2 manieren om het alcoholgehalte uit te drukken:

  • in g/l bloed (bloedproef), in de volksmond in promille: 0,5 g/l = 0,5 promille;
  • in mg/l uitgeademde alveolaire lucht (ademanalyse).

Strafbaar alcoholgehalte:

  • 0,22 mg/l uitgeademde alveolaire lucht = 0,5 g/l bloed;
  • 0,35 mg/l uitgeademde alveolaire lucht = 0,8 g/l bloed.

Drugs en geneesmiddelen achter het stuur

Rijden onder invloed van drugs is verboden.

Bij een verkeerscontrole kan de politie een speekseltest gebruiken om bepaalde stoffen op te sporen. Deze test kan onder meer zoeken naar:

  • cannabis;
  • cocaïne;
  • ecstasy;
  • amfetamines;
  • methamfetamines;
  • morfine.

Opgelet met geneesmiddelen 💊

Niet alle geneesmiddelen zijn verboden achter het stuur.

Maar sommige kunnen je waakzaamheid verminderen, je reflexen vertragen of je aandacht verstoren.

Lees daarom altijd de bijsluiter voor je gaat rijden, of vraag raad aan een arts of apotheker. Maakt een geneesmiddel je slaperig of vermindert het je rijvaardigheid, dan mag je niet rijden.

Een positieve speekseltest kan leiden tot een onmiddellijk rijverbod van 12 uur, een boete, een gerechtelijke vervolging en soms zelfs een intrekking van je rijbewijs.

Weiger je zonder geldige reden een drugscontrole, dan riskeer je ook zware gevolgen. Weigeren doet het probleem niet verdwijnen.

Integendeel: de weigering kan als een overtreding behandeld worden en tot dezelfde maatregelen leiden als een positieve test.

Vermoeidheid achter het stuur

Emoji van de instructeur die een reusachtige beker koffie draagt

In België wordt 1 op de 6 ongevallen veroorzaakt door slaapgebrek.

Vermoeidheid is een echt gevaar achter het stuur. 😴

Ze vermindert je concentratie, vertraagt je reflexen en verhoogt het risico op fouten.

Het probleem: een vermoeide bestuurder merkt vaak te laat dat hij niet meer oplettend genoeg is.

Koffie, energiedrankjes of een open raam geven je misschien een korte boost, maar ze lossen het probleem niet op.

Ben je moe? Dan is de echte oplossing simpel: stoppen en een pauze nemen.

Neem minstens om de 2 uur een pauze.

Vermoeidheid verlengt je reactietijd en vermindert je waakzaamheid.

Op de autosnelweg is het risico groter, omdat het rijden er eentonig is.

Het AWSR (het Waals Agentschap voor Verkeersveiligheid) wijst erop dat slaperigheid kan meespelen bij een groot deel van de ongevallen met gewonden in Europa. De gevaarlijkste momenten liggen vooral tussen 2 en 5 uur ’s nachts en tussen 13 en 16 uur.

Vragenlijst : Rijden onder invloed

Test jouw kennis over dit hoofdstuk met onze op maat gemaakte vragenlijst!